Πρόσφυγας σημαίνει λιποτάκτης...

"Οι άνθρωποι επιδιώκουν να βολευτούν. Μόνο όμως όσο είναι ξεβολεμένοι υπάρχει ελπίδα γι' αυτούς" (Ralph Waldo Emerson). Όσο για τις δικαιολογίες πως δεν υπάρχει κανένας αξιόλογος "Σχεδιασμός" για να ακολουθήσει κανείς,δεν είναι αυτό το "πρωτεύον"...Ακόμη κι αν υπήρχε, ιδού τι έλεγε ένας Αρχιστράτηγος (Von Moltke) περί τούτου: "Ένα σχέδιο μάχης έχει διάρκεια ζωής όσο τα πρώτα λεπτά της μάχης..." Πράγμα που σημαίνει: Τόσο πριν όσο και μετά το «Σημείο 0 της Σύγκρουσης» είναι θέμα "Ψυχής", Αποφασιστικότητας, προετοιμασίας, ικανότητας προσαρμογής...Όσο όμως οι "βολεμένοι" είναι "απίστευτα πολλοί", "ισχυροί" και "αδίστακτοι" και όσο η Φτωχολογιά είναι ένα τσούρμο "ΔΕΙΛΟΙ", κανένα Φονικό Καθεστώς δεν κινδυνεύει...κι αυτό το "ΞΕΡΟΥΝ"..."

Τρίτη, 11 Οκτωβρίου 2016

Maskirovka: Απόκρυψη, παραπλάνηση, αιφνιδιασμός:η Ρωσική τέχνη της "Στρατιωτικής Παραπλάνησης"...(συλλογή 3 αξιόλογων κειμένων με άξονα την "υπόθεση Κριμαία" και την "αθόρυβη ρωσική κατάληψή" της καθώς και αναγωγές στο ρωσικό ιστορικό παρελθόν αυτής της Στρατηγικής)



1ο Άρθρο:

WSJ: Κατασκοπευτικός αιφνιδιασμός ΗΠΑ στην Κριμαία με classic maskirovka
Μπορεί πλέον η Μόσχα να ξεγελά τα «μάτια» και τα «αυτιά» των ΗΠΑ;

 Newdesk Skai 27/03/2014

Παρά τις εντυπωσιακές δυνατότητες παρακολούθησης και κατασκοπείας που διαθέτουν, οι ένοπλες δυνάμεις και οι μυστικές υπηρεσίες των Ηνωμένων Πολιτειών δεν υπέκλεψαν καμία επικοινωνία που θα αποκάλυπτε ξεκάθαρα την πρόθεση της Ρωσίας να καταλάβει την Κριμαία, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για το εάν η Μόσχα μπορεί πλέον να κρύβει τις σκέψεις της από τα αμερικανικά «μάτια», όπως αποκαλύπτει εκτενές δημοσίευμα της εφημερίδας Wall Street Journal.



Προκειμένου μάλιστα να καλύψουν το «κενό» στην άντληση πληροφοριών, σύμφωνα πάντα με την WSJ, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες σπεύδουν να επεκτείνουν τη δορυφορική κάλυψη και τις δυνατότητες υποκλοπής επικοινωνιών στη Ρωσία, την Ουκρανία και τις χώρες της Βαλτικής, ευελπιστώντας πως στο μέλλον θα γνωρίζουν τις προθέσεις του Κρεμλίνου πριν αυτό αναλάβει δράση.

Σύμφωνα με πηγές της WSJ, μολονότι ήδη από τον Δεκέμβριο οι μυστικές υπηρεσίες ενημέρωσαν τον Λευκό Οίκο πως ο ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ενδέχεται να κάνει κάποια κίνηση με στόχο την Κριμαία, ποτέ δεν υπήρξαν ενδείξεις ή πληροφορίες που να υποδεικνύουν με σαφήνεια τις προθέσεις του Κρεμλίνου.

«Μολονότι υπήρχε μία προειδοποίηση, δεν είχαμε τις πληροφορίες που θα μας επέτρεπαν να πούμε ακριβώς τι θα γίνει», σχολίασε ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Ομπάμα.

Ο αιφνιδιασμός ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο. Καθώς η πολιτική κρίση στην Ουκρανία κλιμακωνόταν και το καθεστώς Γιανουκόβιτς κατέρρεε, οι ΗΠΑ είχαν το βλέμμα τους στραμμένο στις ρωσικές δυνάμεις που συγκεντρώνονταν για ασκήσεις κοντά στη ρωσο-ουκρανική μεθόριο. Παρά ταύτα, αιχμή του ρωσικού δόρατος στην Κριμαία αποδείχθηκαν στρατεύματα που, σιωπηλά, βρίσκονταν ήδη στην στρατηγικής σημασίας χερσόνησο.

Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν στη WSJ πως πλέον υποπτεύονται ότι η Μόσχα μετέφερε μυστικά, «σταγόνα - σταγόνα», ελίτ δυνάμεις στην Κριμαία, ξεφεύγοντας τελείως από τα αμερικανικά «μάτια» και «αυτιά». Τα στρατεύματα στην Κριμαία επέδειξαν «εντυπωσιακή πειθαρχία» στις τηλεπικοινωνίες τους, στερώντας από τις ΗΠΑ κάθε πραγματική γνώση της κατάστασης.

Το μεγαλύτερο ερώτημα ωστόσο για την Ουάσιγκτον είναι πώς η ρωσική πολιτική και στρατιωτική ηγεσία κατόρθωσε να κρύψει τα σχέδιά της από τα αμερικανικά συστήματα παρακολούθησής και κατασκοπείας.

Ένα σενάριο θέλει τη Μόσχα να έχει στη διάθεσή της αντίμετρα που, σε συνδυασμό με παραπληροφόρηση, αποτρέπουν τις αμερικανικές υποκλοπές. Μία άλλη εκδοχή είναι πως η ρωσική ηγεσία έχει πλέον γνώση των αμερικανικών μεθόδων παρακολούθησης, και κατέφυγε σε εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας. Τρίτο ενδεχόμενο βλέπει τον Βλαντιμίρ Πούτιν να λαμβάνει προσωπικά και αστραπιαία την απόφαση για προσάρτηση της Κριμαίας, ενημερώνοντας με μη ανιχνεύσιμο τρόπο μόνο τους ανθρώπους που θα είχαν άμεση συμμετοχή στην επιχείρηση.

Σε κάθε περίπτωση, οι απροσδόκητες ρωσικές κινήσεις έχουν προκαλέσει «μεγάλη ανησυχία» στην κυβέρνηση Ομπάμα, όπως δήλωσε στην WSJ πρόσωπο που έχει γνώση των συνομιλιών στην Ουάσιγκτον. «Αυτή είναι μη χαρτογραφημένη περιοχή», προσέθεσε.

«Ήταν κλασσική maskirovka (μεταμφίεση-απόκρυψη)», παραδέχτηκε στην WSJ ανώτερος αμερικανός κυβερνητικός αξιωματούχος. Στην παραδοσιακή «γλώσσα» της κατασκοπείας, αυτή είναι η λέξη που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις πολύπλοκες τεχνικές εξαπάτησης που χρησιμοποιεί η Μόσχα.

http://www.skai.gr

..................................................



2o Άρθρο:

Απόκρυψη, παραπλάνηση, αιφνιδιασμός: Η maskirovka των Ρώσων είναι και πάλι εδώ

Επιστροφή στις μεθόδους του Ψυχρού Πολέμου και το τρίπτυχο της «επιτυχίας» του Βλαντιμίρ Πούτιν στην υπόθεση της Κριμαίας.
Παναγιώτης Βελισσάρης – Λυμπερίδης

Ήταν λίγες ημέρες μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Γιανουκόβιτς στην Ουκρανία όταν ο Βλαντιμίρ Πούτιν αποφάσισε να δείξει τη δυσαρέσκεια του για την τροπή που πήραν τα γεγονότα και κυρίως για τον τρόπο που ενεπλάκησαν στα τεκταινόμενα στο Κίεβο η ΕΕ και οι ΗΠΑ.

Περισσότεροι από 100.000 στρατιώτες, μεγάλος αριθμός τεθωρακισμένων και αεροσκαφών μεταφέρθηκαν προς στα σύνορα με την Ουκρανία. Η επίσημη τοποθέτηση των Ρώσων; Άσκηση για να δοκιμαστεί η ικανότητα του στρατού να ανταποκρίνεται σε έκτακτες καταστάσεις. Ξαφνικά όλα τα βλέμματα στράφηκαν προς τα ανατολικά της χώρας. Θα εισέβαλε ή όχι ο Πούτιν; Τουλάχιστον αυτό κατήγγειλε ο μεταβατικός πρόεδρος Αλεξάντερ Τουρτσίνοφ.

Στη χερσόνησο της Κριμαίας μεταφερόταν με το σταγονόμετρο και πολύ προσεχτικά επίλεκτες δυνάμεις, ενώ εξοπλιζόταν φιλο – ρωσικά τμήματα του πληθυσμού. Όταν πια την Παρασκευή οι μετακινήσεις στρατευμάτων είχαν γίνει αντιληπτές, λίγα μπορούσαν να γίνουν. Αρκετά σημεία κλειδιά της χερσονήσου είχαν καταληφθεί και η ουκρανική αντίσταση ήταν περιορισμένη έως και ανύπαρκτη.

Την ίδια στιγμή μπερδεμένο το Κίεβο, απέφευγε να δώσει σαφείς κανόνες εμπλοκής στις δυνάμεις που έλεγχε, φοβούμενο κλιμάκωση της κατάστασης, καθώς παρότι γινόταν λόγος για ρωσικά στρατεύματα, κανένας από τους στρατιώτες που παρατάχθηκαν στη χερσόνησο δεν είχε διακριτικά του ρωσικού στρατού. Η Μόσχα επισήμως ισχυριζόταν πως επρόκειτο για «δυνάμεις αυτοάμυνας» που προστάτευαν τις σημαντικές υποδομές της αυτόνομης πλέον περιοχής.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η Κριμαία πρώτα θα κήρυττε και έπειτα θα επικύρωνε δια της αμφιλεγόμενης ψήφου την ανεξαρτησία της και θα ζητούσε να προσαρτηθεί από τη Ρωσία.

Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι το γεγονός ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ -παρά τα εντυπωσιακά μέσα παρακολούθησης που έχουν στην κατοχή τους- στην πραγματικότητα δεν γνώριζαν το παραμικρό για τις προθέσεις της Ρωσίας σχετικά με την Κριμαία.

Και παρά το γεγονός πως έγιναν ορισμένες νύξεις προς τον Λευκό Οίκο όπως αναφέρει η Wall Street Journal, σχετικά με την πιθανότητα ο Πούτιν να έκανε κίνηση για τη χερσόνησο, ωστόσο ποτέ δεν υπήρξαν ενδείξεις ή πληροφορίες που να υποδεικνύουν με σαφήνεια τις προθέσεις του Κρεμλίνου.

Το μεγαλύτερο ερώτημα ωστόσο για την Ουάσιγκτον είναι πώς η ρωσική πολιτική και στρατιωτική ηγεσία κατόρθωσε να κρύψει τα σχέδιά της από τα αμερικανικά συστήματα παρακολούθησης και κατασκοπείας.

Ο Πούτιν με άλλα λόγια κατέλαβε τη χερσόνησο δίχως να ανοίξει μύτη, και το κυριότερο, δίχως οι δυτικές χώρες να αντιληφθούν κάτι, τουλάχιστον μέχρι να είναι αργά. Και οι μυστικές υπηρεσίες, ο στρατός, και η διπλωματία της Ρωσίας -όπως αποδείχθηκε είχαν ενεργό ρόλο σε ότι έγινε- πιθανότατα να μη χρησιμοποίησαν κάποια τελευταία λέξη της τεχνολογίας για να κρύψουν τις πραγματικές προθέσεις τους και να απομακρύνουν τα βλέμματα όλων από τον πραγματικό σκοπό της επιχείρησης.

«Απόκρυψη, παραπλάνηση, αιφνιδιασμός»
Οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες και ο στρατός όπως φαίνεται, απλώς εφάρμοσαν στην πράξη αυτά που έχουν μάθει εδώ και τόσα χρόνια. Η Wall Street Journal βρήκε τον ακριβή όρο για να περιγράψει την τακτική που ακολούθησε η Ρωσία στην περίπτωση της Κριμαίας: «Επρόκειτο για μία κλασσική maskirovka», απεφάνθη η γνωστή εφημερίδα και δεν είχε άδικο.

Απόκρυψη, παραπλάνηση, αιφνιδιασμός: Αυτό είναι το τρίπτυχο της τεχνικής που αποτελεί σήμα – κατατεθέν της νεότερης ιστορίας της Σοβιετικής Ένωσης και μετέπειτα της Ρωσίας, που οποία έκανε τα πρώτα της βήματα στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, και χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον στον Ψυχρό Πόλεμο που ακολούθησε.

Κατά τις επιχειρήσεις στο ανατολικό μέτωπο απέναντι στη Γερμανία, ο Κόκκινος Στρατός χρησιμοποίησε τη maskirovka κατά κόρον. Η Σοβιετική Στρατιωτική Εγκυκλοπαίδεια την χωρίζει σε τρεις υποκατηγορίες: Στρατηγική, επιχειρησιακή και τακτική παραπλάνηση.

Και το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα των αποτελεσμάτων που έχει η σωστή εφαρμογή της maskirovka δόθηκε στη σημαντικότερη εκστρατεία των Σοβιετικών κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, την επιχείρηση Bagration.

Στήνοντας μία γιγαντιαία επιχείρηση εξαπάτησης, η Μόσχα κατάφερε να παραπλανήσει τις μυστικές υπηρεσίες και τους στρατηγούς του Χίτλερ τόσο για το ποιο σημείο σκόπευε να επιτεθεί, όσο και για τους πραγματικούς αντικειμενικούς σκοπούς του σχεδίου. Σημαντικότερη επιτυχία όμως ήταν το γεγονός ότι οι σοβιετικοί κατάφεραν να μεταφέρουν στις θέσεις εκκίνησης κάτω από τη μύτη των Γερμανών περισσότερους από 1 εκατομμύρια στρατιώτες, καθώς και 3000 τεθωρακισμένα.

Η τελική επίθεση τελικά αποδείχθηκε πως έπιασε τη Wehrmacht και τον ίδιο το Χίτλερ κυριολεκτικά στον ύπνο, και το αποτέλεσμά της καταστροφικό για τη ναζιστική Γερμανία. Όχι μόνο εκδιώχθηκε σχεδόν πλήρως από τα εδάφη της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά πλέον ο Κόκκινος Στρατός βρισκόταν όλο και πιο κοντά στο Βερολίνο, ενώ οι γερμανικές ένοπλες δυνάμεις είδαν εκατοντάδες χιλιάδες αξιόμαχους στρατιώτες να πεθαίνουν ή να καταλήγουν αιχμάλωτοι σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Εντυπωσιασμένοι από τις επιτυχίες που σημείωσαν χάρη στη maskirovka, οι σοβιετικοί θα τη χρησιμοποιούσαν ευρέως στον ψυχρό πόλεμο που ακολούθησε. Με τις πολεμικές συρράξεις να έχουν γίνει πλέον λύση έσχατης ανάγκης, και με αντίπαλο πια τις ΗΠΑ, η τεχνική μετεξελίχθηκε και βρήκε εφαρμογή σε έναν κλάδο που γνώρισε ιδιαίτερη άνθηση εκείνα τα χρόνια: Τις μυστικές υπηρεσίες, και συγκεκριμένα την διαβόητη KGB, η οποία είχε δημιουργήσει μία ολόκληρη πτέρυγα αφοσιωμένη στις τεχνικές εξαπάτησης.

Μάλιστα, η KGB είχε δημιουργήσει έναν πιο εξειδικευμένο όρο όταν αναφερόταν στις τεχνικές παραπλάνησης, το dezinformatsiya ή στα ελληνικά αποπληροφόρηση, δηλαδή η παραπλάνηση κάποιου που προσπαθεί να εξαπατήσει, εν προκειμένω οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, στον Ψυχρό, και από εκεί στο νέο status quo που δημιουργήθηκε με την κατάρρευση του τείχους του Βερολίνου και τη διάλυση της ΕΣΣΔ, η maskirovka ήταν ένα από τα σταθερά δόγματα που ακολουθούσε η Μόσχα για να εξαπατεί και παραπλανεί τους αντιπάλους της.


........................................................



3ο άρθρο:

Κώστας Μαυραγάνης

Η τέχνη της «Maskirovka»: Πώς η Ρωσία ξεγελά τους εχθρούς της

01/02/2015 
Το «Red Storm Rising» (1986) του Τομ Κλάνσι είναι ένα από τα πλέον διάσημα μυθιστορήματα της ευρύτερης κατηγορίας των technothriller. Στο επίκεντρό του βρίσκεται η έκρηξη και η εξέλιξη του Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου, υπό τη μορφή μιας ευρείας κλίμακας συμβατικής αναμέτρησης μεταξύ του ΝΑΤΟ και του Συμφώνου της Βαρσοβίας η οποία λαμβάνει χώρα στην Ευρώπη. 

Καταλύτης είναι τρομοκρατική ενέργεια ισλαμιστών τρομοκρατών που καταστρέφουν τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στο Νιζεβαρτόβσκ, κάτι που συνιστά βαρύτατο πλήγμα για τη Σοβιετική Ένωση, απειλώντας την οικονομία της με κατάρρευση σε όχι και τόσο μεγάλο βάθος χρόνου. 

Η ηγεσία της ΕΣΣΔ αποφασίζει να καταλάβει τις πετρελαιοπηγές του Περσικού Κόλπου, ωστόσο κάτι τέτοιο συνιστά πράξη πολέμου για το ΝΑΤΟ, οπότε και η απόφαση είναι ότι η Βορειοατλαντική Συμμαχία πρώτα πρέπει να διαρραγεί και στη συνέχεια να ηττηθεί στο πεδίο μάχης της Ευρώπης, προκειμένου να μην έχει τη δυνατότητα και τη θέληση να συνδράμει τις χώρες του Κόλπου. 

Σε αυτό το πλαίσιο, ξεκινά μια «maskirovka»: μία ευρεία εκστρατεία παραπλάνησης/ αποπροσανατολισμού, που συνδυάζει κινήσεις «φιλίας» προς τη Δύση (όπως η απόσυρση κάποιων παλαιών υποβρυχίων) με βίαες ενέργειες – προβοκάτσιες, όπως μια βομβιστική επίθεση με θύματα παιδιά σχολικής ηλικίας στο Κρεμλίνο η οποία αποδίδεται σε έναν Δυτικογερμανό, προκειμένου να δικαιολογηθεί μια «επίθεση αντιποίνων» από την ΕΣΣΔ, με την ελπίδα της αποφυγής της εμπλοκής του συνόλου των χωρών- μελών του ΝΑΤΟ.

Η «maskirovka», ως γενικότερο φαινόμενο/ στρατηγική της Ρωσίας (σε στρατιωτικό και πολιτικό επίπεδο) αποτελεί μια μακρά και επιτυχή παράδοση των ενόπλων δυνάμεων της χώρας. 

Ως έννοια, ουδόλως είναι ξένη στην ελληνική πολεμική τέχνη: χαρακτηριστικότατη είναι η περίπτωση του «Δούρειου Ίππου», καθώς και το τέχνασμα που χρησιμοποίησε ο Βίας ο Πριηνεύς (ένας εκ των Επτά Σοφών της αρχαιότητας) κατά τη μακρά πολιορκία της πόλης του από τους Λυδούς, αφήνοντας ελεύθερα καλοθρεμμένα μουλάρια (τη στιγμή που στην πόλη στην πραγματικότητα υπήρχε έλλειψη τροφίμων) προκειμένου να δημιουργήσει στο στρατόπεδο των πολιορκητών την εικόνα επαρκών αποθεμάτων στην πολιορκημένη Πριήνη, με τελικό αποτέλεσμα τη λύση της πολιορκίας. 

Παρεμφερές θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και το στρατήγημα του Λυσάνδρου στους Αιγός Ποταμούς, με αποτέλεσμα τον αιφνιδιασμό και τη συντριβή του ανώτερου Αθηναϊκού στόλου, ενώ αντίστοιχα τεχνάσματα χρησιμοποίησε πολλές φορές και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, κατά την Ελληνική Επανάσταση (όπως στα Δερβενάκια, όταν έβαζε τους άνδρες του να ανάβουν τη νύχτα πολλές φωτιές δημιουργώντας στα οθωμανικά στρατεύματα την εντύπωση ότι διέθετε κατά πολύ ανώτερη αριθμητικά δύναμη από ό,τι στην πραγματικότητα).

Η εν λόγω «τέχνη» (δεν είναι υπερβολή η χρήση του συγκεκριμένου χαρακτηρισμού, όπως προκύπτει από τη μελέτη της) βρίσκεται στο επίκεντρο πρόσφατης ανάλυσης του BBC, με τίτλο «πώς η Ρωσία ξεγελά τους εχθρούς της» (How Russia outfoxes its enemies), με αφορμή την ουκρανική κρίση και την ενσωμάτωση της Κριμαίας στη Ρωσικής Ομοσπονδία, η οποία αποτέλεσε αιφνιδιασμό για τους πάντες.

«Οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις “μεταμφίεσαν” τις ενέργειές τους και τις αρνήθηκαν- αλλά αυτοί οι “μικροί πράσινοι άνδρες” που εμφανίστηκαν στη χερσόνησο της Μαύρης Θάλασσας αποτελούσαν μια χαρακτηριστική περίπτωση της ρωσικής πρακτικής στρατιωτικής παραπλάνησης- maskirovka» αναφέρει η συντάκτης, Λούσι Ας, στο κείμενό της.

Ο στρατηγός Αλεξάντερ Βλαντιμίροφ, συγγραφέας της «Θεωρίας και Επιστήμης του Πολέμου» (τρεις φορές μεγαλύτερη σε όγκο από το «Πόλεμος και Ειρήνη» του Τολστόι, όπως επισημαίνει ο ίδιος), θεωρείται «γκουρού» της maskirovka, που μεταφράζεται ακριβώς ως «κάτι μασκοφορεμένο».

«Μόλις εμφανίστηκε ο άνθρωπος, άρχισε να πολεμάει. Όταν άρχισε να κυνηγάει, έπρεπε να βαφτεί με διαφορετικά χρώματα για να μην τον φάνε οι τίγρεις. Από τότε και μετά, η maskirovka ήταν τμήμα της ζωής του. Όλη η ανθρώπινη ιστορία μπορεί να θεωρηθεί μια ιστορία παραπλάνησης» αναφέρει ο ίδιος στη δημοσιογράφο του BBC, αναπαράγοντας τα λεγόμενα του Ρωμαίου στρατηγού Φροντίνου και του Κινέζου φιλοσόφου Σουν Τζου, που περιέγραφε στην «Τέχνη του Πολέμου» τον πόλεμο ως ένα αιώνιο μονοπάτι πανουργίας. Αλλά η Ρωσία, κατά τον ίδιο, ανά τους αιώνες τελειοποίησε αυτές τις τεχνικές.

Σε μελέτη του US Army Russian Institute (Maskirovka: The Soviet System of Camouflage, του ταγματάρχη Κένεθ Κίτινγκ, 1981), η maskirovka περιγράφεται ως εξής: «ο σοβιετικός όρος maskirovka- συνήθως μεταφράζεται ως καμουφλάζ/παραλλαγή, αντιπροσωπεύει ένα πλήρες σύστημα μέτρων σχεδιασμένων να παραπλανούν και να μπερδεύουν τον εχθρό, και να μειώνουν την αποτελεσματικότητα των μέσων αναγνώρισής του, αποτελώντας μια απάντηση στην πρόκληση της τεχνολογίας».

Οι αρχές της maskirovka
Ο ταγματάρχης Κίτινγκ στη μελέτη του περιγράφει τις σοβιετικές αρχές της κάλυψης/ απόκρυψης/ παραπλάνησης ως εξής: δραστηριότητα, πειστικότητα/ αληθοφάνεια, συνέχεια και ποικιλία.

Ως δραστηριότητα ορίζεται η «αξιόπιστη εφαρμογή ολόκληρου του συνόλου μέτρων που στοχεύουν στην παραπλάνηση του εχθρού, σε σχέση με τις προθέσεις των δυνάμεων κάποιου». 

Η αληθοφάνεια/ πειστικότητα σημαίνει ότι τα μέτρα που λαμβάνονται πρέπει να εμφανίζονται πειστικά στα μάτια του εχθρού, προκαλώντας την εντύπωση του «αληθινού», από πλευράς έκτασης, χρονικής στιγμής και χώρου. 

Η «συνέχεια» (ακριβέστερα, ο συνεχής χαρακτήρας) απαιτεί τη συνεχή και σωστά προγραμματισμένη από άποψης χρόνου εκτέλεση των μέτρων απόκρυψης/ εξαπάτησης: τα «υλικά» (κυριολεκτικά ή μεταφορικά) πρέπει να ανανεώνονται τακτικά. 

Η τελική αρχή είναι αυτή της ποικιλίας, η οποία σημαίνει την αποφυγή της εμφάνισης ενός μοτίβου στην χρήση και εφαρμογή μέτρων κάλυψης/ απόκρυψης. Με απλά λόγια, η ποικιλία σημαίνει την αποφυγή της επανάληψης της χρήσης των ίδιων τεχνικών και μέσων.

Στην ανάλυση του BBC, ως βασικά στοιχεία της maskirovka αναφέρονται τα εξής: έκπληξη, καμουφλάζ/ παραλλαγή, ελιγμοί/ ενέργειες με σκοπό την παραπλάνηση, απόκρυψη, χρήση μέσων εξαπάτησης (όπως ομοιώματα οχημάτων κλπ) και εσκεμμένη παραπληροφόρηση. 

Όπως σημειώνουν φοιτητές δημοσιογραφίας από το Κίεβο που έστησαν μια ιστοσελίδα για την αποκάλυψη ψευδών ειδήσεων, κάποιες περιπτώσεις είναι πολύ προσεγμένες, συνδυάζοντας την αλήθεια με το ψέμα για να παράξουν μία «είδηση» που φαίνεται αξιόπιστη. 

Αλλά ακόμα και μια τελείως εξωπραγματική ιστορία μπορεί να προκαλέσει σύγχυση και αβεβαιότητα.
Η Μάχη του Κουλίκοβο, ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος και η maskirovka


Ένα εκ των χαρακτηριστικότερων παραδειγμάτων είναι η Μάχη του Κουλίκοβο το 1380, όταν ο πρίγκιπας Ντμίτρι Ντονσκόι και 50.000 πολεμιστές βρέθηκαν απέναντι στον Μογγόλο Χαν Μαμάι και τους 150.000 Τάταρους και Μογγόλους πολεμιστές του. 

Ήταν η πρώτη φορά που οι Σλάβοι πολεμούσαν ως ενωμένος στρατός- η Ρωσία εναντίον της Χρυσής Ορδής.

«Η μάχη ήταν πολύ σκληρή, αλλά στο τέλος θριαμβεύσαμε χάρη σε μια δύναμη που είχε κρυφτεί στο δάσος. Επιτέθηκαν μανιασμένα και απρόσμενα, και οι αιφνιδιασμένοι Τάταροι τράπηκαν σε φυγή» σημειώνει ο στρατηγός Βλαντιμίροφ.

Το Κουλίκοβο ήταν μόνο η αρχή. Ο Βλαντιμίροφ αναφέρει μερικά πιο πρόσφατα παραδείγματα, όπως τον Αύγουστο του 1944 (Ιάσιο- Κισινέβ), με δεκάδες ψεύτικα άρματα μάχης και ολόκληρες μεραρχίες να στέλνονται σε παραπλανητικές κατευθύνσεις για να εξαπατηθούν οι Γερμανοί. 

Και αυτό μετά την επιχείρηση Μπαγκρατιόν στη Λευκορωσία, που είχε επιφέρει βαρύ πλήγμα στη Βέρμαχτ. «Οι στρατηγοί μας αποφάσισαν να μην πάρουν τον εύκολο δρόμο, αλλά πήγαν μέσα από τους βάλτους. 

Έτσι χτύπησαν τα μετόπισθεν των γερμανικών δυνάμεων...σε ολόκληρη την Μπαγκρατιόν υπήρξαν τεράστια παραδείγματα maskirovka, τα οποία περιελάμβαναν χιλιάδες άρματα μάχης και στρατιώτες. Μετά από αυτό ο πόλεμος είχε πρακτικά τελειώσει». 

Από 117 μεραρχίες και έξι ταξιαρχίες, οι μισές καταστράφηκαν και οι υπόλοιπες υπέστησαν βαρύτατες απώλειες. Συνολικά, οι απώλειες για τις δυνάμεις του Άξονα εκτιμάται ότι ανήλθαν σε περίπου μισό εκατομμύριο άνδρες.

Μελετώντας την εφαρμογή της maskirovka στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο ταγματάρχης Κίτινγκ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Σοβιετικός στρατιώτης «είχε, και πιθανότατα έχει ακόμα, πλεονέκτημα απέναντι στον Δυτικό αντίπαλό του. 

Κάποιοι παρατηρητές έχουν συμπεράνει ότι οι Σοβιετικοί διαθέτουν ένα ένστικτο για τη χρήση καμουφλάζ (κάλυψης/ απόκρυψης) για να κρύβονται οι ίδιοι και οι δραστηριότητές τους. 

Τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, Γερμανός στρατηγός είχε παρατηρήσει ότι “ο Ρώσος πεζικάριος ήταν άριστος στην οχύρωση θέσεων μάχης. Ήταν εντυπωσιακό να βλέπει κανείς πόσο γρήγορα εξαφανιζόταν στο έδαφος και κάλυπτε τη θέση του. 

Οι Ρώσοι στρατιώτες ενστικτωδώς χρησιμοποιούν το περιβάλλον τους, έτσι ώστε να είναι δύσκολος ο εντοπισμός τους”».

Κρίση των πυραύλων στην Κούβα και Ψυχρός Πόλεμος
Ιδιαίτερη μνεία στη ρωσική χρήση της «maskirovka», σε σχέση με την Κρίση των Πυραύλων στην Κούβα (1962) κάνει η CIA, σε ειδική ανάλυσή της. «Από τη σύλληψή της, η σοβιετική επιχείρηση περιελάμβανε περίτεχνες προσπάθειες D&D (denial&deception).

Η τέχνη της απόκρυψης από τις ΗΠΑ πληροφοριών για την ανάπτυξη των πυραύλων και της παραπλάνησης των Αμερικανών διαμορφωτών πολιτικής για τις προθέσεις της Σοβιετικής Ένωσης ήταν η βάση του παράτολμου εγχειρήματος του Νικίτα Χρουστσόφ» αναφέρεται στην έκθεση, όπου υπογραμμίζεται ότι η ανάλυση των σχετικών δραστηριοτήτων από αποχαρακτηρισμένα αμερικανικά, ρωσικά και κουβανικά αρχεία επιτρέπει την εξαγωγή συμπερασμάτων που μπορούν να βοηθήσουν στην αναγνώριση και αντιμετώπιση των προσπαθειών παραπλάνησης ενός αυξανόμενους αριθμού αντιπάλων στον σύγχρονο κόσμο.
«Η Μόσχα πάντα είχε μια κλίση προς το D&D, γνωστό στη ρωσική γλώσσα ως maskirovka. Βασικός πυλώνας της είναι το να εμποδιστεί ένας αντίπαλος από το να ανακαλύψει τις ρωσικές προθέσεις, εξαπατώντας τον σχετικά με τη φύση, έκταση και τον συγχρονισμό μιας επιχείρησης. 

Η maskirovka καλύπτει ένα μεγάλο εύρος εννοιών, από την παραπλάνηση στο επίπεδο στρατηγικού σχεδιασμού μέχρι το καμουφλάζ σε επίπεδο μονάδας. 

Τα ρωσικά στρατιωτικά εγχειρίδια υποδεικνύουν ότι η maskirovka αντιμετωπίζεται ως μια επιχειρησιακή τέχνη, που πρέπει να τελειοποιείται από καθηγητές στρατιωτικής επιστήμης και αξιωματικούς που ειδικεύονται σε αυτόν τον τομέα» σημειώνεται στην έκθεση, όπου επίσης συμπληρώνεται ότι ο σοβιετικός στρατός είχε αξιοποιήσει την παραπλάνηση ευρείας κλίμακας και πριν την κρίση των πυραύλων πολύ πιο συχνά και με πολύ μεγαλύτερη επιτυχία από οποιονδήποτε άλλον στρατό. 

Επίσης, τονίζεται η χρήση εκτεταμένης maskirovka το 1968, πριν την εισβολή στην Τσεχοσλοβακία, καθώς και η εκπαίδευση ξένων στρατών πάνω στις ίδιες αρχές, περιλαμβανομένων των δυνάμεων του Βορείου Βιετνάμ πριν την Επίθεση του Τετ (1968) και του αιγυπτιακού στρατού πριν τη διάβαση της Διώρυγας του Σουέζ το 1973.

Σε έγγραφο απόφασης του Λευκού Οίκου με την υπογραφή του Ρόναλτ Ρίγκαν (1983) γίνεται λόγος για ανάπτυξη μιας στρατηγικής maskirovka από την ΕΣΣΔ η οποία περιλαμβάνει τη χρήση παραλλαγής, απόκρυψης και παραπλάνησης (camouflage, concealment, deception, CC&D), σε αμυντικά προγράμματα και κατά τη διάρκεια πολεμικών επιχειρήσεων. 

«Ορίζουν τη maskirovka ως ένα σετ μέτρων με σκοπό την παραπλάνηση ή τον αποπροσανατολισμό του εχθρού σε σχέση με τις σοβιετικές δυνατότητες στον τομέα της εθνικής ασφάλειας, τις ενέργειές τους και τις προθέσεις τους...ένα σοβιετικό διευθυντήριο στρατηγικής maskirovka έχει στηθεί...επιπλέον οι Σοβιετικοί έχουν στήσει ένα πρόγραμμα για την αντιμετώπιση των δυτικών επιχειρήσεων συλλογής σημάτων και οπτικών δεδομένων. 

Οι Σοβιετικοί μπορεί να προσπαθούν να παραπλανήσουν τη Δύση σχετικά με την πρόθεση και τον σκοπό βασικών πολιτικών τους, όπως στον έλεγχο των εξοπλισμών. 

Αρκετές πρόσφατες ανακαλύψεις αποκαλύπτουν ότι το σοβιετικό πρόγραμμα maskirovka έχει σημειώσει απρόσμενες επιτυχίες και ότι εισέρχεται σε μια νέα, βελτιωμένη φάση» (ωστόσο στο έγγραφο δεν αναφέρεται ποιες ήταν αυτές).

Η maskirovka στην Κριμαία
Η έκπληξη αποτελεί βασικό συστατικό της maskirovka. Οι «άγνωστης ταυτότητας» δυνάμεις που κατέλαβαν την Κριμαία τον Φεβρουάριο του 2014 σίγουρα τα κατάφεραν πολύ καλά από αυτή την άποψη.

Όπως αναφέρεται στην ανάλυση του BBC, ο Πιότρ Σελομόβσκι, Ρώσος φωτορεπόρτερ, ήταν εκεί όταν κατέφθασαν, έχοντας φτάσει στην Κριμαία μετά τη φυγή του φιλορώσου προέδρου Γιανουκόβιτς. 

Στις 24 Φεβρουαρίου είδε ντόπιους φιλορώσους ακτιβιστές να στήνουν ένα μικρό οδόφραγμα στην πλατεία μπροστά στη βουλή. «Άρχισαν να φτιάχνουν τσάι και να προσφέρουν ποτά. 

Σε κάποιους δημοσιογράφους, εμού περιλαμβανομένου, επετράπη να τραβήξουν φωτογραφίες και νομίζαμε ότι είχαμε τελειώσει για τη νύχτα».Έτσι νόμιζε, τουλάχιστον. Αλλά τις πρώτες πρωινές ώρες, στρατιωτικά φορτηγά χωρίς διακριτικά κατέφθασαν, γεμάτα με βαριά οπλισμένους άνδρες.

«Διέταξαν τους διαδηλωτές να πέσουν μπρούμυτα στο έδαφος – μέχρι που διαπίστωσαν ότι ανήκαν στην ίδια πλευρά». Μετά, τους έβαλαν να κουβαλήσουν πυρομαχικά στη βουλή. Ο Σελομόφσκι άκουσε την ιστορία το πρωί. «Οι ίδιοι δεν είχαν καταλάβει ακριβώς τι συνέβαινε».

Οι στρατιώτες που έφτασαν μέσα στη νύχτα, λες και κατέφθασαν με κάποιο είδους μαγείας, χωρίς διακριτικά στις χακί στολές τους, σύντομα κατονομάστηκαν «μικροί πράσινοι άνδρες» (ή, σε ελεύθερη απόδοση, «εξωγήινοι»).

«Ξέρουμε ότι αυτοί οι άνδρες ήταν των ρωσικών ειδικών δυνάμεων. Αλλά ουδείς το έλεγε ανοιχτά τότε» προσθέτει ο Σελομόφσκι.

Η άρνηση/διάψευση αποτελεί επίσης βασικό στοιχείο της maskirovka. Σε συνέντευξη Τύπου εκείνες τις ημέρες ο Ρώσος πρόεδρος Βλάντιμιρ Πούτιν απέφυγε με χαρακτηριστική άνεση αμήχανες ερωτήσεις σχετικά με το από πού προέρχονταν τα στρατεύματα. 

«Υπάρχουν πολλές στρατιωτικές στολές. Πάτε σε ένα μαγαζί, θα βρείτε μία» ήταν μια απάντησή του. Ερωτηθείς εάν επρόκειτο για Ρώσους στρατιώτες, ο πρόεδρος απάντησε ότι ήταν άνδρες από τοπικές πολιτοφυλακές- δυνάμεις αυτοάμυνας.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, η ενσωμάτωση της Κριμαίας επικυρωνόταν από τη ρωσική βουλή. H maskirovka είχε εξυπηρετήσει τον σκοπό της, να κρατήσει τον εχθρό σε καθεστώς αβεβαιότητας- να τον αναγκάσει να μαντεύει αντί να γνωρίζει με σιγουριά. 

Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα του BBC, ο στρατηγός Γκόρντον «Σκιπ» Ντέιβις, επικεφαλής επιχειρήσεων και πληροφοριών στο στρατιωτικό αρχηγείο του ΝΑΤΟ στο Βέλγιο, αναγνωρίζει ότι αυτός και οι συνάδελφοί του χρειάστηκαν καιρό για να αντιληφθούν το μέγεθος και την έκταση των κινήσεων των στρατευμάτων, που «οι Ρώσοι αρνούνταν συνέχεια».

Μετά την Κριμαία, ακολούθησαν οι μάχες στην ανατολική Ουκρανία. Η επίσημη θέση είναι ότι δεν υπάρχουν ρωσικά στρατεύματα ή «μικροί πράσινοι άνδρες» - μόνο εθελοντές πατριώτες που πηγαίνουν εκεί στις διακοπές τους.

Σύμφωνα με το BBC, τα στοιχεία που υποδεικνύουν την εμπλοκή της Μόσχας αυξάνονται, και μεταξύ αυτών είναι και ο αυξανόμενος αριθμός των Ρώσων στρατιωτών που σκοτώνονται σε μάχες. 

Επίσης, τον Αύγουστο είχαν εμφανιστεί στη ρωσική τηλεόραση εικόνες με νερό και παιδικές τροφές που φορτώνονταν σε φορτηγά τα οποία κατευθύνονταν προς την Ουκρανία. 

Η ρωσική κυβέρνηση έκανε λόγο για ανθρωπιστική βοήθεια, αλλά πολλοί είναι καχύποπτοι, καθώς το ΝΑΤΟ έχει ήδη πολλές πληροφορίες σχετικά με ρωσικές μονάδες αεράμυνας και πυροβολικού που είχαν κινηθεί/ κινούνταν προς την Ουκρανία.

Ο στρατηγός Ντέιβις χαρακτήρισε το πρώτο κονβόι ως ένα «θαυμάσιο παράδειγμα» της maskirovka, επειδή προκάλεσε «θύελλα» στα ΜΜΕ. 

Τηλεοπτικά συνεργεία ακολούθησαν το κονβόι, προσπαθώντας να μάθουν τι ακριβώς κουβαλούσαν τα στρατιωτικά φορτηγά, που είχαν βαφτεί βιαστικά πράσινα. 

Επρόκειτο για «Δούρειους Ίππους»; Θα τα άφηναν να περάσουν οι ουκρανικές αρχές; «Εν τω μεταξύ, σε άλλα περάσματα που ελέγχονταν από τους Ρώσους και όχι τους Ουκρανούς, εξοπλισμός, προσωπικό και στρατεύματα περνούσαν στην ανατολική Ουκρανία» αναφέρει ο Ντέιβις.

Επίσης, στο δημοσίευμα του BBC γίνεται λόγος για συνεργασία από τα ρωσικά ΜΜΕ, με παράδειγμα μια είδηση (;) η οποία μεταδόθηκε από τηλεοπτικό σταθμό της Μόσχας, όπου αναφερόταν ότι ένα τρίχρονο αγόρι στο Σλοβιάνσκ (ανατολική Ουκρανία με ρωσόφωνο πληθυσμό) σταυρώθηκε επειδή μιλούσε ρωσικά. 

Οι ισχυρισμοί μιας γυναίκας που εμφανίζεται στο βίντεο και εξιστορεί το περιστατικό είναι σοκαριστικοί, ωστόσο στο δημοσίευμα του BBC αναφέρεται ότι υπάρχουν κάποια περίεργα στοιχεία στο ρεπορτάζ, όπως η αναφορά μιας πλατείας που δεν υπάρχει, καθώς και το ότι η γυναίκα εκείνη είχε ιστορικό ψευδών καταγγελιών στην αστυνομία.

Όπως εκτιμά ο Γιούργκεν Έρστερμ Μίλερ, συγγραφέας του «The Global Economy in Transition», σε άρθρο του στην Huffington Post, η χρήση της «παραδοσιακής» maskirovka στην Ουκρανία ήταν «εξαιρετικά επιδέξια», έως και ιδιοφυής. 

«Η μεγάλη πλειονότητα των χωρών ανά τον κόσμο δεν αντέδρασαν έντονα όταν προσάρτησε την Κριμαία, επειδή μια καλά ενορχηστρωμένη ρωσική επικοινωνιακή εκστρατεία τις έπεισε ότι υπήρχαν επιχειρήματα που αιτιολογούσαν μια τέτοια κίνηση» σημειώνει σχετικά.